Kültür sanat dünyasının en büyüğü, geçmiş zamanların izlerini silemediği büyük sanatçı kimdir? Tarihe ismini altın harflerle yazdıran biri var ki asırlar boyu süren ve sürecek olan hayranlığın adresi olmuş. Yaptıkları sayesinde gelecek kuşaklara örnek olan mihenk taşı kıvamında bir insanoğlu. Yüzyıllar boyunca tarihin derinliklerinden günümüze dek dimdik ayakta durmaya devam eden eserlerin mimarı gönüllerin sultanı kim olabilir ki? Geçmiş zaman ve geleceğin ünlü isimlerinin başında yer alan dehaların arasındaki isim Mimar Sinan olduğunu hepimiz çok iyi biliriz. Bugün ünlü üstadın doğum günü, İstanbul deyince akla gelen tarihi yapıtları ortaya çıkaran kişinin doğum günü kutlu olsun demek istiyorum. Bugün 15 Nisan 2009 takvim yapraklarından sadece biri diğer günler gibi geleceğe uzanan kapının yolu üzerinde olan zaman diliminin bir parçası. Bu günü diğerlerinden ayıran özelliğin farkında olmamız gerektiğine inandığımdan ak sayfalara Mimar Sinan için bir anı bırakmak istedim. Güzel sanatlar üniversitesi isim babası Mimar Sinan için kutlama mesajı göndermek istedim. Kalemimin ucundan dökülecek izlerle adını hatırlatmak ruhunu şad etmek istedim. İnşaat mühendisi unvanını en fazla hak etmiş kişinin kim olduğunu bilmek genç neslin hakkıdır diye düşündüm. Osmanlı Padişahları içinde I.Süleyman, II. Selim ve III. Murat zamanında baş mimar olarak görevini tam manasıyla yerine getiren üstat, birçok tarihi eserin altına imzasını atmış bir büyüğümüzdür. Selimiye Camii yapıtları arasında en çok bilinen eserlerinden sadece birisidir. Geçmişte, günümüzde ve gelecekte eserleriyle anılmaya devam edecektir. Bugün onun doğum günü bizlere bıraktığı eserlerle tarihin sayfalarında yerini alan ünlü üstadımızın ruhu huzur içinde olsun. Hakkında yazılanları en iyi şekilde kaleme alan yazarlar arasında Turgut Cansever, Doğan Kuban, Reha Günay, Gülru Necipoğlu ve Sai Mustafa Çelebi tarafından yazılan eserleri okumanızı tavsiye ederim. Büyük Mimarımızın ellerini öpemedim ancak eserlerini kıymetini bilenlerden olduğumu bilmesini isterdim. Dünya tarihine bıraktığı eserleri saymadan geçemeyeceğim 375 eseri Osmanlı topraklarına kazandıran üstadın yapıtları aşağıda sıralanmıştır.
Camiler – Medreseler - İstanbul İzmit – Trakya Edirne – İsparta Sofya İzmir Camileri İstanbul Süleymâniye Camii, İstanbul Şehzâdebaşı Camii, Haseki Camii, Mihrimah Sultan Camii - Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii - Üsküdar’da, iskelede Rüstem Paşa Camii (Tahtakale’de), Sokullu Mehmed Paşa Camii Kadırga Limanında Sokullu Mehmed Paşa Camii Azap Kapısı’nda Sokullu Mehmed Paşa Camii Büyükçekmece Odabaşı Camii Yenikapı yakınında Hamâmî Hâtun Camii Sulu manastır’da Ferruh Kethüdâ Camii (Balat Kapısı içinde), Kara Camii - Sofya Kazasker İvaz Efendi Camii Kılıç Ali Paşa Camii Tophane’de Ahî Çelebi Camii İzmir İskelesi yakınında Ebü’l-Fazl Camii Tophane üstünde Sinan Paşa Camii (Beşiktaş’ta), Eski Vâlide Camii (Üsküdar’da), Ferhad Paşa Camii (Çatalca’da), Drağman Yunus Camii Gazi Ahmet Paşa Camii Hadım İbrahim Paşa Camii Abdurrahman Paşa Camii Kastamonu, Tosya'da Molla Çelebi Camii Nişancı Paşa Çelebi Camii Kiremitlik’te Piyale Paşa Camii Rüstem Paşa Camii - Tahtakale Selimiye Camii - Edirne Mahmûd Paşa Camii - Eyüp Çavuşbaşı Camii - Sütlüce İskender Paşa Camii Kanlıca’da Şah Sultan Camii - Eyüp Şehzade Camii - Şehzadebaşı Şehzade Cihangir Camii Tophane’de Şemsi Ahmed Paşa Camii Üsküdar’da Osman Şah Vâlidesi Camii (Aksaray’da), Sultan Beyazıt Kızı Camii Yenibahçe’de Ahmet Paşa Camii Topkapı’da Sokullu Mehmet Paşa Camii Hafsa’da, Trakya Sokullu Mehmet Paşa Camii Burgaz’da İbrahim Paşa Camii Silivri kapı’da Bâli Paşa Camii Hüsref Paşa Türbesi yakınında Hacı Evhad Camii Yedikule yakınında Kazasker Abdurrahman Çelebi Camii Molla Gürânî’de Mahmut Ağa Camii Ahırkapı yakınında Hoca Hüsrev Camii Kocamustafapaşa’da Defterdar Süleyman Çelebi Camii Üsküplü Çeşmesi yakınında Yunus Bey Camii Balat’ta Hürrem Çavuş Camii Yeni bahçe yakınında Sinan Ağa Camii Kadı Çeşmesi yakınında Süleyman Subaşı Camii Unkapanı’nda) Kasım Paşa Camii Tersane yakınında Muhildin Çelebi Camii (Tophane’de), Molla Çelebi Camii (Tophane Beşiktaş arasında), Çoban Mustafa Paşa Camii (Gebze’de), Pertev Paşa Camii (İzmit’te), Rüstem Paşa Camii (Sapanca’da), Rüstem Paşa Camii (Samanlı’da), Rüstem Paşa Camii (Bolvadin’de), Rüstem Paşa Camii (Rodoscuk’ta), Mustafa Paşa Camii (Bolu’da), Ferhad Paşa Camii (Bolu’da), Mehmet Bey Camii (İzmit’te), Osman Paşa Camii (Kayseri’de), Hacı Paşa Camii (Kayseri’de), Cenâbî Ahmed Paşa Camii (Ankara’da), Lala Mustafa Paşa Camii (Erzurum’da), Sultan Alâeddin Selçûkî Camiinin (Çorum’da) yenilenmesi, Abdüsselâm Camiinin (İzmit’te)yenilenmesi, Kiliseden dönme Eski Caminin (İznik’te)Sultan Süleyman tarafından yeniden yaptırılması, Hüsreviye (Hüsrev Paşa)Camii (Haleb’de), Sultan Murâd Camii (Manisa’da), Orhan Camiinin (Kütahya’da)yenilenmesi, Kâbe-i şerîfin kubbelerinin tâmiri, Hüseyin Paşa Camii (Kütahya’da), Sultan Selim Camii (Karapınar’da), Sultan Süleymân Camii (Şam, Gök Meydanda), Taşlık Câmii (Mahmûd Paşa için, Edirne’de), Defterdar Mustafa Çelebi Camii (Edirne’de), Haseki Sultan Camii (Edirne, Mustafa Paşa Köprüsü başında), Cedid Ali Paşa Camii (Babaeski’de), Semiz Ali Paşa Camii (Ereğli’de), Bosnalı Mehmed Paşa Camii (Sofya’da), Sofu Mehmed Paşa Camii (Hersek’te), Maktul Mustafa Paşa Camii (Budin’de), Firdevs Bey Camii (Isparta’da), Memi Kethudâ Camii (Ulaşlı’da), Tatar Han Câmii (Kırım, Gözleve’de), Vezir Osman Paşa Camii (Tırhala’da), Rüstem Kethüdâsı Mehmed Bey Camii (Tırhala’da), Mesih Mehmed Paşa Camii (Yenibahçe’de) . Medreseler Mekke - İstanbul – Edirne – Çorlu – İzmit – Gebze Sultan Süleymân Medresesi (Mekke’de), Süleymâniye Medreseleri (İstanbul’da), Yavuz Sultan Selim Medresesi (Halıcılar Köşkünde), Sultan Selim Medresesi (Edirne’de), Sultan Süleymân Medresesi (Çorlu’da), Şehzâde Sultan Mehmed Medresesi (İstanbul’da), Haseki Sultan Medresesi (Avratpazarı’nda), Vâlide Sultan Medresesi (Üsküdar’da), Kahriye Medresesi (Sultan Selim yakınında), 1Mihrimah Sultan Medresesi (Üsküdar’da), Mihrimah Sultan Medresesi (Edirnekapı’da), Mehmed Paşa Medresesi (Kadırga’da), Mehmed Paşa Medresesi (Eyüp’te), Osman Şah Vâlidesi Medresesi (Aksaray yakınında), Rüstem Paşa Medresesi (İstanbul’da), Ali Paşa Medresesi (İstanbul’da), Sofu Mehmed Paşa Medresesi (İstanbul’da), İbrâhim Paşa Medresesi (İstanbul’da), Sinan Paşa Medresesi (Beşiktaş’ta), İskender Paşa Medresesi (Kanlıca’da), Kasım Paşa Medresesi, Ali Paşa Medresesi (Babaeski’de), Mısırlı Mustafa Paşa Medresesi (Gebze’de), Ahmed Paşa Medresesi (İzmit’te), İbrâhim Paşa Medresesi (Îsâ Kapısında), Şemsi Ahmed Paşa Medresesi (Üsküdar’da), Kapı Ağası Mahmûd Ağa Medresesi (Ahırkapı’da), Kapıağası Câfer Ağa Medresesi (Soğukkuyu’da), Ahmed Ağa Medresesi (Çapa’da), Hâmid Efendi Medresesi (Filyokuşu’nda), Mâlûl Emir Efendi Medresesi (Karagümrük’te), Ümm-i Veled Medresesi (Karagümrük’te), Üçbaş Medresesi (Karagümrük’te), Kazasker Perviz Efendi Medresesi (Fâtih’te), Hâcegizâde Medresesi (Fâtih’te), Ağazâde Medresesi (İstanbul’da), Yahya Efendi Medresesi (Beşiktaş’ta), Defterdar Abdüsselâm Bey Medresesi (Küçükçekmece’de), Tûtî Kâdı Medresesi (Fâtih’te), Hakîm Mehmed Çelebi Medresesi (Küçükkaraman’da), Hüseyin Çelebi Medresesi (Çarşamba’da), Şahkulu Medresesi (İstanbul’da), Emin Sinân Efendi Medresesi (Küçükpazar’da), Yunus Bey Medresesi (Draman’da), Karcı Süleyman Bey Medresesi, Hâcce Hâtun Medresesi (Üsküdür’da), Defterdar Şerifezâde Medresesi (Kâdıçeşmesi’nde), Kâdı Hakîm Çelebi Medresesi (Küçükkaraman’da), Kirmasti Medresesi, Sekban Ali Bey Medresesi (Karagümrük’te), Nişancı Mehmed Bey Medresesi (Altımermer’de), Kethüdâ Hüseyin Çelebi Medresesi (SultanSelim’de), Gülfem Hâtun Medresesi (Üsküdar’da), Hüsrev Kethüda Medresesi (Ankara’da), Mehmed Ağa Medresesi (Çatalçeşme’de).
Külliyeler – Türbeler - Dârülkurrâlar - İstanbul – Üsküdar – Eyüp – Fatih – Beşiktaş – Süleymaniye - Üsküdar Haseki Külliyesi Sokollu Mehmed Paşa Külliyesi Sultan Süleyman Han Dârülkurrâası (İstanbul’da), Valide Sultan Dârülkurrâsı (Üsküdar’da), Hüsrev Kethüdâ Dârülkurrâsı (İstanbul’da), Mehmed Paşa Dârülkurrâsı (Eyüp’te), Müftü Sa’di Çelebi Dârülkurrâsı (Küçükkaraman’da), Sokullu Mehmed Paşa Dârülkurrâsı (Eyüp’te), Kâdızâde Efendi Dârülkurrâsı (Fâtih’te). Yahya Efendi Türbesi (Beşiktaş’ta), Barbaros Hayreddin Paşa Türbesi (Beşiktaş’ta), Arap AhmedPaşa Türbesi (Fındıklı’da), Sultan Süleymân Türbesi (Süleymaniye’de), Şehzâde Sultan Mehmed Türbesi (Şehzâdebaşı’nda), SultanSelim Türbesi (Ayasofya civarında), Hüsrev Paşa Türbesi (Yenibahçe’de), ŞehzâdelerTürbesi (Ayasofya’da), Vezir-i âzam Rüstem Paşa Türbesi (Şehzade Türbesi yakınında), Ahmed Paşa Türbesi (Eyüp’te), Mehmed Paşa Türbesi (Topkapı’da), Mimar Sinan çocukları için inşa ettiği türbe, Siyavuş Paşa Türbesi (Eyüp’te), Siyavuş Paşanın çocukları için yapılan türbe (Eyüp’te), Zâl Mahmûd Paşa Türbesi (Eyüp’te), Şemsi Ahmed Paşa Türbesi (Üsküdar’da), Kılıç Ali Paşa Türbesi (Tophane’de), Pertev Paşa Türbesi (Eyüp’te), Şâh-ı Hûban Türbesi (Üsküdar’da, Haseki Hürrem Sultan Türbesi (Süleymaniye’de). İmaretler Sultan Süleyman İmareti (Süleymaniye’de), Haseki Sultan İmareti (Mekke’de), Haseki Sultan İmareti (Medine’de), Mustafa Paşa Köprüsü başında bir imaret (Edirne’de), Sultan Selim İmareti (Karapınar’da), Sultan Süleyman İmareti (Şam’da), Şehzade Sultan Mehmed İmareti (İstanbul’da), Sultan Süleyman İmareti (Çorlu’da), Valide Sultan İmareti (Üsküdar’da), Mihrimah Sultan İmareti (Üsküdar’da), Sultan Murad İmareti (Manisa’da), Rüstem Paşa İmareti (Rodoscuk’ta), Rüstem Paşa İmareti (Sapanca’da), Mehmed Paşa İmareti (Burgaz’da), Mehmed Paşa İmareti (Hafsa’da), Mustafa Paşa İmareti (Gebze’de), Mehmed Paşa İmareti (Bosna’da).
Darüşşifalar Sultan Süleymân Dârüşşifâsı (Süleymaniye’de), Haseki Sultan Dârüşşifâsı (Haseki’de), Vâlide Sultan Dârüşşifâsı (Üsküdar’da)
Su Yolları Kemerleri Bend Kemeri (Kağıthâne’de), Uzun Kemer (Kemerburgaz’da), Mağlova Kemeri(Kemerburgaz’da), Gözlüce Kemer (Cebeciköy’de), Müderris köyü yakınındaki kemer (Kemerburgaz’da). Kırık Kemer
Köprüler Büyük çekmece Köprüsü, Silivri Köprüsü, Mustafa Paşa Köprüsü (Meriç üzerinde), Sokullu Mehmed Paşa Köprüsü (Tekirdağ’da), Odabaşı Köprüsü (Halkalıpınar’da), Kapıağası Köprüsü (Harâmidere’de), Mehmed Paşa Köprüsü (Sinanlı’da), Vezir-i âzam Mehmed Paşa (Mostar) Köprüsü (Bosna’da, Vişigrad kasabasında). Drina Köprüsü 1Kanuni Sultan Süleyman Köprüsü
Kervansaraylar Kervansaray (Sultan Süleymân İmâreti yakınında), Kervansaray (Büyükçekmece’de), Rüstem Paşa Kervansarayı (Rodosçuk’ta), Kebeciler Kervansarayı (Bitpazarı’nda), Rüstem Paşa Kervansarayı (Galata’da), Ali Paşa Kervansarayı (Bursa’da), Ali Paşa Kervansarayı (Bitpazarı’nda), Pertev Paşa Kervansarayı (Vefâ’da), Mustafa Paşa Kervansarayı (Ilgın’da), Rüstem Paşa Kervansarayı (Sapanca’da), Rüstem Paşa Kervansarayı (Samanlı’da), Rüstem Paşa Kervansarayı (Karışdıran’da), Rüstem Paşa Kervansarayı (Akbıyık’ta), Rüstem Paşa Kervansarayı (Karaman Ereğlisi’nde), Hüsrev Kethüdâ Kervansarayı (İpsala’da) Mehmed Paşa Kervansarayı (Hafsa’da), Mehmed Paşa Kervansarayı (Burgaz’da), Rüstem Paşa Kervansarayı (Edirne’de), Ali Paşa Çarşısı ve Kervansarayı (Edirne’de), İbrâhim Paşa Kervansarayı (İstanbul’da).
Saraylar Saray-ı atîk tâmiri (Beyazıt’ta), Saray-ı cedîd-i hümâyûn tâmiri (Topkapı’da), Üsküdar Sarayının tâmiri (Üsküdar’da), Galatasarayın eski yerine yeniden inşâsı (Galatasaray’da), Atmeydanı Sarayının yeniden inşâsı (Atmeydanı’nda), İbrâhim Paşa Sarayı (Atmeydanı’nda), Yenikapı Sarayının yeniden inşası (Silivrikapı’da), Kandilli Sarayının yeniden inşası (Kandilli’de), Fenerbahçe Sarayının yeniden inşası (Fenerbahçe’de), İskender Çelebi Bahçesi Sarayının yeniden inşası (İstanbul şehir dışında), Halkalı Pınar Sarayının yeniden inşası (Halkalı’da), Rüstem Paşa Sarayı (Kadırga’da), Mehmed Paşa Sarayı (Kadırga’da), Mehmed Paşa Sarayı (Ayasofya yakınında), Mehmed Paşa Sarayı (Üsküdar’da), Rüstem Paşa Sarayı (Üsküdar’da), Siyavuş Paşa Sarayı (İstanbul’da), Siyavuş Paşa Sarayı (Üsküdar’da), Siyavuş Paşa Sarayı (yine Üsküdar’da), Ali Paşa Sarayı (İstanbul’da), Ahmed Paşa Sarayı (Atmeydanı’nda), Ferhad Paşa Sarayı (Beyazıt civârında), Pertev Paşa Sarayı (Vefâ Meydanında), Sinân Paşa Sarayı (Atmeydanı’nda), Sofu Mehmed Paşa Sarayı (Hocapaşa’da), Mahmûd Ağa Sarayı (Yenibahçe’de), Mehmed Paşa Sarayı (Halkalı yakınında Yergöğ’de), Şâh-ı Hûbân Kadın Sarayı (Kasımpaşa Çeşmesi yakınında), Pertev Paşa Sarayı (şehrin dışında), Ahmed Paşa Sarayı (şehrin dışında), Ahmed Paşa Sarayı (Taşra Çiftlikte), Ahmed Paşa Sarayı (Eyüp’te), Ali Paşa Sarayı (Eyüp’te), Mehmed Paşa Sarayı (şehrin dışında, Rüstem Çelebi Çiftliğinde), Mehmed Paşa Sarayı (Bosna’da), Rüstem Paşa Sarayı (İskender Çelebi Çiftliğinde).
Mahzenler Buğday mahzeni (Galata Köşesinde), Zift Mahzeni (Tersâne-i Âmirede), Ambar (sarayda), Ambar (Has Bahçe Yalısında), Mutfak ve kiler (sarayda), Mahzen (Unkapanı’nda), İki adet ambar (Cebehâne yakınında), Kurşunlu Mahzen (Tophâne’de).
Hamamlar Sultan Süleymân Hamamı (İstanbul’da), Sultan Süleymân Hamamı (Kefe’de), Üç Kapılı Hamam (Topkapı Sarayında), Üç Kapılı Hamam (Üsküdar Sarayında), Haseki Sultan Hamamı (Ayasofya yakınında), Haseki Sultan Hamamı (Bahçekapı’da), Haseki Sultan Hamamı (Yahudiler içinde), Vâlide Sultan Hamamı (Üsküdar’da), Vâlide Sultan Hamamı (Karapınar’da), Vâlide Sultan Hamamı (Cibâli Kapısında), Mihrimah Sultan Hamamı (Edirnekapı’da), Lütfi Paşa Hamamı (Yenibahçe’de), Mehmed Paşa Hamamı (Galata’da), Mehmed Paşa Hamamı (Edirne’de), Kocamustafapaşa Hamamı (Yenibahçe’de), İbrâhim Paşa Hamamı (Silivrikapı’da), Kapıağası Yâkub Ağa Hamamı (Sulumanastır’da), Sinân Paşa Hamamı (Beşiktaş’ta), Molla Çelebi Hamamı (Fındıklı’da), Kaptan Ali Paşa Hamamı (Tophâne’de), Kaptan Ali Paşa Hamamı (Fenerkapı’da), Müfti Ebüssü’ûd Efendi Hamamı (Macuncu Çarşısında), Mîrmirân Kasımpaşa Hamamı (Hafsa’da), Merkez Efendi Hamamı (Yenikapı dışında), Nişancı Paşa Hamamı (Eyüp’te), Hüsrev Kethüdâ Hamamı (Ortaköy’de), Hüsrev Kethüdâ Hamamı (İzmit’te), Hamam (Çatalca’da), Hüseyin Bey Hamamı (Kayseri’de), 3Hayreddin Paşa Hamamı (Zeyrek’te), Hayreddin Paşa Hamamı (Karagümrük’te), Yâkub Ağa Hamamı (Tophâne’de), Haydar Paşa Hamamı (Zeyrek’te), İskender Paşa Hamamı, Odabaşı Behruzağa Hamamı (Şehremini’de), Kethüdâ Kadın Hamamı (Akbaba’da), Beykoz Hamamı, Emir Buhârî Hamamı (Edirnekapı dışında), Hamam (Eyüp’te), Dere Hamamı (Eyüp’te), Sâlih Paşazâde Hamamı (Yeniköy’de), Sultan Süleymân Hamamı (Mekke’de), Hayreddin Paşa Hamamı (Tophâne’de), Hayreddin Paşa Hamamı (Kemeraltı’nda), Rüstem Paşa Hamamı (Cibâli’de), Vâlide Sultan Hamamı (Üsküdar’da) Tarihe altın harflerle ismini yazdıran ünlü Türk büyüğünü bu satırlar arasından rahmetle anıyorum.
Kaynakça: Heykeltraş Ahmet Nuray kuantum düşünce beyin gücü tarihi eserler resimleri kültür sanat pedagojisi çocuklar ve sanat arşivinden alıntıdır.
Yeni Sayfa 1
Bu sitedeki eserler ve yazıların tüm hakkı Heykeltıraş Ahmet Nuray'a aittir.
Kültür sanat dünyasının en büyüğü, geçmiş zamanların izlerini silemediği büyük sanatçı kimdir? Tarihe ismini altın harflerle yazdıran biri var ki asırlar boyu süren ve sürecek olan hayranlığın adresi olmuş. Yaptıkları sayesinde gelecek kuşaklara örnek olan mihenk taşı kıvamında bir insanoğlu. Yüzyıllar boyunca tarihin derinliklerinden günümüze dek dimdik ayakta durmaya devam eden eserlerin mimarı gönüllerin sultanı kim olabilir ki? Geçmiş zaman ve geleceğin ünlü isimlerinin başında yer alan dehaların arasındaki isim Mimar Sinan olduğunu hepimiz çok iyi biliriz. Bugün ünlü üstadın doğum günü, İstanbul deyince akla gelen tarihi yapıtları ortaya çıkaran kişinin doğum günü kutlu olsun demek istiyorum. Bugün 15 Nisan 2009 takvim yapraklarından sadece biri diğer günler gibi geleceğe uzanan kapının yolu üzerinde olan zaman diliminin bir parçası. Bu günü diğerlerinden ayıran özelliğin farkında olmamız gerektiğine inandığımdan ak sayfalara Mimar Sinan için bir anı bırakmak istedim. Güzel sanatlar üniversitesi isim babası Mimar Sinan için kutlama mesajı göndermek istedim. Kalemimin ucundan dökülecek izlerle adını hatırlatmak ruhunu şad etmek istedim. İnşaat mühendisi unvanını en fazla hak etmiş kişinin kim olduğunu bilmek genç neslin hakkıdır diye düşündüm.